มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย มหาวิทยาลัยสงฆ์แห่งคณะสงฆ์ไทย เป็นสถาบันการศึกษาชั้นสูงของคณะสงฆ์ ซึ่งสมเด็จบรมบพิตร พระราชสมภารเจ้า สมเด็จพระปรมินทรมหาจุฬาลงกรณ์ พระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวได้ทรงสถาปนาขึ้นเมื่อ พ.ศ.2432 มีชื่อเดิมว่า "มหาธาตุวิทยาลัย" และมีพระบรมราชโองการเปลี่ยนนามใหม่ว่า "มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย" เมื่อ วันที่ 13 กันยายน พ.ศ.2439 โดยมีพระราชประสงค์จะให้เป็นอนุสรณ์เฉลิมพระเกียรติยศของพระองค์สืบไป
- องค์สถาปนา
- ประวัติ
- สุภาษิต ปรัชญา ปณิธาน วิสัยทัศน์ พันธกิจ
- ตราสัญลักษณ์/แผนผัง
- โครงสร้างมหาวิทยาลัย
- โครงสร้างการบริหาร
- สภามหาวิทยาลัย
- สภาวิชาการ
- กรรมการบริหารบุคคล
- กรรมการการเงินและทรัพยสิน
- กรรมการกำกับดูแล นโยบายและแผนพัฒนา
ประวัติมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
ประวัติมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เป็นมหาวิทยาลัยด้านพระพุทธศาสนา ได้ปฏิบัติภารกิจด้านการผลิตบัณฑิต การวิจัย การบริการวิชาการแก่สังคม และการทำนุบำรุงศิลปวัฒนธรรม มาเป็นเวลามากกว่า 1 ศตวรรษ มีวิวัฒนาการตามลำดับโดยสังเขป ดังนี้
- พ.ศ.2430 พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาจุฬาลงกรณ์ พระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 ทรงสถาปนา “มหาธาตุวิทยาลัย” ขึ้นที่วัดมหาธาตุยุวราชรังสฤษฎิ์ และมีการใช้คำว่า “วิทยาลัย” เป็นครั้งแรก
- พ.ศ.2432 เปิดสอนอย่างเป็นทางการ เมื่อวันที่ 8 พฤศจิกายน โดยมีสมเด็จพระวันรัต (ฑิต อุทยมหาเถร) เป็นนายกสภามหาธาตุวิทยาลัย
- พ.ศ.2439 เปลี่ยนนาม “มหาธาตุวิทยาลัย” เป็น “มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย”
- พ.ศ.2490 พระพิมลธรรม (ช้อย ฐานทตฺตมหาเถร) อธิบดีสงฆ์วัดมหาธาตุยุวราชรังสฤษฎิ์ ได้จัดประชุมพระเถรานุเถระฝ่ายมหานิกาย จำนวน 37 รูป เมื่อคืนวันที่ 9 มกราคม เพื่อดำเนินการจัดการศึกษาพระไตรปิฏกและวิชาชั้นสูงระดับมหาวิทยาลัยเพื่อ สืบสานพระราชปณิธานของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
- พ.ศ.2494 เปิดสอนหลักสูตรระดับปริญญาตรีคณะแรก คือ คณะพุทธศาสตร์ เมื่อวันที่ 18 กรกฏาคม ใช้ชื่อปริญญาว่า “พุทธศาสตร์บัณฑิต” (พธ.บ.) โดยมีพระพิมลธรรมเป็นนายกสภามหาวิทยาลัย
- พ.ศ.2512 มหาเถรสมาคมได้ออกคำสั่งให้การศึกษาของมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย ในพระบรมราชูปถัมภ์ เป็นการศึกษาของคณะสงฆ์ไทย
- พ.ศ.2527 รัฐบาลออกพระราชบัญญัติกำหนดวิทยฐานะผู้สำเร็จวิชาการพระพุทธศาสนา และ ปริญญาพุทธศาสตรบัณฑิต (พธ.บ.) จากมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย ในพระบรมราชูปถัมภ์
- พ.ศ. 2531 เปิดการศึกษาระดับบัณฑิตศึกษา (พธ.ม.) เมื่อวันที่ 3 มิถุนายน
- พ.ศ. 2540 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ภูมิพลอดุลยเดชมหาราช ทรงลงพระปรมาภิไธย เมื่อวันที่ 21 กันยายน
- พ.ศ. 2540 และประกาศในพระราชกิจจานุเบกษา เมื่อวันที่ 1 ตุลาคม
- พ.ศ. 2540 มหาวิทยาลัยแห่งนี้ จึงมีชื่อตามกฎหมายว่า “มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย” มีสถานภาพเป็นมหาวิทยาลัยในกำกับของรัฐ และเป็นนิติบุคคล